Jak zostać notariuszem?

książki

Na naszym blogu przeprowadzamy naszych czytelników przez meandry zagadnień prawnych, tłumacząc, kiedy i dlaczego należy skorzystać z usług notarialnych, jakie dokumenty do sprzedaży mieszkania powinieneś przynieść na wizytę w kancelarii, sprawach takich, jak ugoda alimentacyjna u notariusza, a także opowiadamy o historii dotyczącej zawodu. Spójrzmy dziś jednak na temat z nieco innej strony. Co powinieneś zrobić, jeśli nie chciałbyś jedynie skorzystać z usług naszej kancelarii notarialnej na Woli w Warszawie, lecz sam chciałbyś zostać notariuszem? Przejdźmy krok po kroku przez wszystkie etapy drogi do zawodu notariusza.

Studia

Jak w przypadku praktycznie wszystkich zawodów związanych z prawem, również ścieżka kariery notariusza nie jest na samym początku łatwa ani krótka. Od kandydata na notariusza wymaga się, aby ukończył on prawnicze studia i uzyskał tytuł magistra. Możliwe jest też ukończenie studiów zagranicznych w tym kierunku uznawanych przez nasz kraj. Oznacza to oczywiście, że nie rozpoczniesz kariery w zawodzie wcześniej, w trakcie trwania studiów, czy po ich pierwszym stopniu, jak bywa to w wielu innych zawodach – konieczne jest ukończenie jednolitych, 5-letnich prawniczych studiów magisterskich.

Aplikacja

Po ukończeniu studiów ich absolwent ma do wyboru różne rodzaje aplikacji, czyli praktycznych form przygotowania do pracy w zawodzie. Istnieje np. aplikacja radcowska, adwokacka, jak również notarialna. To wiąże się z kolejnymi latami pracy na to, aby w ogóle dostać się do upragnionego zawodu, który chcemy wykonywać w swoim życiu, gdyż aplikacja notarialna trwa w naszym kraju 3,5 roku. Jeżeli chcesz przystąpić do aplikacji notarialnej, powinieneś złożyć wniosek do właściwej izby notarialnej. Będzie Ci potrzebny również m.in. dyplom lub jego odpis, zaświadczenie o niekaralności oraz aktualne zdjęcia. Należy też wnieść opłatę, która w ubiegłym roku wyniosła 1125 zł. Musisz też mieć pełnię praw publicznych i pełną zdolność do czynności prawnych. Konieczne jest również posiadanie obywatelstwa polskiego, innego państwa Unii Europejskiej, Norwegii, Szwajcarii, Liechtensteinu, Islandii lub innego kraju, które daje Ci możliwość pracy na terenie Polski. Spełnienie tych wszystkich wymogów pozwoli Ci przystąpić do egzaminu wstępnego. Sprawdza on wiedzę ogólną z zakresu prawa – od prawa konstytucyjnego, po prawo Unii Europejskiej. Zdając egzamin, możesz przystąpić do aplikacji notarialnej. Rozpoczyna się ona w styczniu każdego roku. Miejscem, gdzie będziesz ją odbywać, będzie kancelaria wyznaczona przez izbę notarialną lub ta, z którą aplikant zawarł umowę o pracę. Również za odbycie aplikacji musisz wnieść opłatę. Zajęcia w ramach aplikacji odbywają się raz w tygodniu. Aplikant będzie musiał m.in. sporządzić projekty aktów i innych czynności notarialnych.

Egzamin notarialny

Ukończenie aplikacji notarialnej to, jak można się domyślić, wciąż nie koniec przygotowania do zawodu notariusza. Czeka Cię kolejny egzamin – tym razem egzamin notarialny. Egzamin notarialny składa się z trzech części – po jednej na 1 dzień. Są to części wyłącznie praktycznie, obowiązkową część teoretyczną zniesiono. Egzamin przeprowadzany jest przez komisje egzaminacyjne w izbach notarialnych. Czeka Cię tu kolejna opłata – za rok 2019 wyniosła ona 1800 złotych. Podczas egzaminu notarialnego ponownie czeka Cię m.in. przygotowanie projektów aktów notarialnych. Po zdaniu egzaminu w końcu masz odpowiednie kwalifikacje do pracy w zawodzie notariusza. Na Twój wniosek zostaniesz powołany na notariusza przez Ministra Sprawiedliwości i będziesz mieć 2 miesiące na otworzenie kancelarii.

Wyjątki

Istnieją sytuację, kiedy będziesz mógł wybrać inną ścieżkę prowadzącą Cię w ostateczności do pracy w charakterze notariusza. Po pierwsze, istnieje grupa przesłanek, po których spełnieniu będziesz zwolniony z odbywania aplikacji notarialnej i będziesz mógł od razu podejść do egzaminu notarialnego. Dotyczy to osób, które m.in. posiadają stopień doktora nauk prawnych; zdały egzamin radcowski, sędziowski, adwokacki, prokuratorski, czy komorniczy; przez okres co najmniej 4 lat po studiach prawniczych i nie dawniej niż 6 lat przed złożeniem wniosku pracowały w organach władzy publicznej na stanowiskach wymagających wiedzy prawnej związanej z pomocą prawną.

Druga grupa osób, która ma wyznaczoną inną ścieżkę do uzyskania statusu notariusza, jest zwolniona nie tylko z aplikacji, ale również z egzaminu notarialnego. Są to osoby, które m.in. są profesorami lub doktorami habilitowanymi nauk prawnych; pracowały jako sędzia bądź prokurator; przez co najmniej 3 lata pracowały jako radca prawny, adwokat, radca lub starszy radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Oczywistym wnioskiem z tego jest, że jest to ścieżka do zawodu inna, lecz na pewno nie krótsza. Kwalifikacje do bycia notariuszem osoby objęte takimi wyjątkami zdobywały po prostu w inny sposób, najpierw kształcąc się, a później pracując w innych zawodach związanych z wymiarem sprawiedliwości.

Jeśli chcesz pracować jako notariusz, czekają Cię lata nauki i praktyki. Wszystko dlatego, że jest to zawód, który wymaga nie tylko dużej wiedzy, ale też odpowiedzialności. Jak określa jeden z wymogów przystąpienia do egzaminów notarialnych: notariusz powinien być nieskazitelnego charakteru i dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu.